AI-geletterdheid ›

AI-geletterdheid en de EU AI Act: wat moet uw organisatie regelen?

Gebruiken medewerkers binnen uw organisatie AI? Dan is het belangrijk dat zij weten hoe ze AI verantwoord en effectief kunnen inzetten.

Waarom AI-geletterdheid er voor organisaties toe doet

AI is niet langer alleen een zaak van de IT-afdeling. Medewerkers gebruiken tools als ChatGPT en Copilot om te schrijven, samen te vatten, te analyseren en te beslissen, vaak zonder dat de organisatie precies weet waarvoor.

Dat levert kansen op, maar ook risico’s: onjuiste uitkomsten, gelekte vertrouwelijke informatie of beslissingen die niemand meer kan verklaren. Medewerkers die begrijpen hoe AI werkt, kunnen er beter mee omgaan.

De Europese AI Act benoemt AI-geletterdheid daarom uitdrukkelijk. Op deze pagina leest u wat dat in de praktijk voor uw organisatie betekent.

Trainer bespreekt AI in de praktijk bij een scherm met strategie, tools, prompting en toepassing

Wat betekent de EU AI Act voor uw organisatie?

Wat is de EU AI Act?

De EU AI Act (in het Nederlands de AI-verordening) is de Europese wet voor kunstmatige intelligentie. De verordening is in 2024 in werking getreden en wordt gefaseerd van toepassing. Zij stelt regels aan het aanbieden en gebruiken van AI-systemen, met meer eisen naarmate de risico’s groter zijn.

Wat zegt de AI Act over AI-geletterdheid?

Artikel 4 van de AI Act gaat over AI-geletterdheid en geldt sinds 2 februari 2025. Organisaties die AI gebruiken, moeten maatregelen nemen om de AI-geletterdheid te bevorderen van hun medewerkers en van anderen die namens hen met AI werken. Dit geldt ongeacht het risiconiveau van het AI-systeem. De wet schrijft geen specifieke training of certificaat voor.

Wat is verplicht, wat is verstandig en wat kunt u organiseren?

Hieronder staat het verschil tussen wat de wet vraagt, wat in de praktijk verstandig is en wat organisaties hiervoor kunnen regelen.

Wettelijk kader

Wat de wet vraagt

Maatregelen nemen om AI-geletterdheid te bevorderen bij medewerkers die met AI werken. Welk niveau passend is, hangt af van hun kennis, ervaring, opleiding en de context waarin AI wordt gebruikt.

Praktische aanbeveling

Wat verstandig is

Stem de aandacht af op rol en toepassing, leg vast wat u hebt gedaan en houd kennis actueel. Zo kunt u laten zien dat u de zaak serieus neemt.

Organisatorische maatregel

Wat u kunt regelen

Interne richtlijnen, een aanspreekpunt voor vragen, een overzicht van gebruikte AI-tools en training voor medewerkers en management.

Waarom kennis bij medewerkers noodzakelijk is

Richtlijnen op papier helpen pas als medewerkers ze begrijpen en kunnen toepassen. AI-geletterde medewerkers herkennen risico’s eerder, gaan zorgvuldiger om met gegevens en controleren uitkomsten voordat zij die gebruiken. Wie welke verantwoordelijkheid heeft, leest u verderop.

Checklist: heeft uw organisatie AI-geletterdheid op orde?

Loop de acht punten langs. Bij elk punt waar u twijfelt, ligt een directe verbetering voor het grijpen.

  1. Weet u welke AI-tools medewerkers gebruiken?Ook tools die medewerkers zelf kiezen, zoals gratis chatbots, horen in dit overzicht.
  2. Zijn medewerkers geïnformeerd over verantwoord AI-gebruik?Zij weten wat wel en niet verstandig is en waar ze met vragen terechtkunnen.
  3. Weten medewerkers welke informatie zij wel en niet mogen invoeren?Denk aan klantgegevens, persoonsgegevens en vertrouwelijke bedrijfsinformatie.
  4. Is er aandacht voor privacy, vertrouwelijkheid en dataveiligheid?Medewerkers begrijpen wat er met ingevoerde gegevens kan gebeuren.
  5. Zijn medewerkers bekend met de risico’s van AI?Zoals onjuiste uitkomsten, bias en te veel vertrouwen op één tool.
  6. Zijn er interne richtlijnen voor AI-gebruik?Kort, begrijpelijk en bekend bij de mensen voor wie ze bedoeld zijn.
  7. Is er aandacht voor AI-kennis bij management en leidinggevenden?Zij nemen beslissingen over AI en geven het voorbeeld.
  8. Wordt AI-geletterdheid structureel onderhouden?AI verandert snel. Eenmalige aandacht veroudert.

Twijfelt u bij een of meer punten? Dan is het zinvol om medewerkers en management gericht te trainen.

Bespreek een AI-training voor uw medewerkers

Veelvoorkomende risico’s van AI op de werkvloer

Ongecontroleerd gebruik

Medewerkers gebruiken AI-tools zonder dat de organisatie weet waarvoor of op welke manier.

Privacy en vertrouwelijke informatie

Persoonsgegevens of bedrijfsgegevens belanden in een tool waar ze niet thuishoren.

Onbetrouwbare uitkomsten

AI klinkt overtuigend, maar kan fouten maken of dingen verzinnen (hallucinaties).

Bias en discriminatie

AI kan bestaande vooroordelen uit data overnemen en versterken.

Auteursrecht en eigendom

Onduidelijk wie rechten heeft op AI-uitkomsten en op de gebruikte bronnen.

Onvoldoende menselijke controle

Uitkomsten worden overgenomen zonder dat iemand ze kritisch beoordeelt.

Onbekendheid met richtlijnen

Er zijn afspraken, maar medewerkers kennen of begrijpen ze niet.

De rol van medewerkers en management

AI-geletterdheid is geen IT-vraagstuk, maar een zaak van de hele organisatie. Dit zijn de rollen die in de praktijk een verschil maken.

Directie en management

Bepalen de koers, geven het voorbeeld en zorgen dat tijd en middelen beschikbaar zijn.

HR en L&D

Vertalen de behoefte naar opleiding en houden bij wie welke kennis nodig heeft.

IT en compliance

Overzicht van tools, gegevensbeveiliging, richtlijnen en toetsing aan regelgeving.

Medewerkers en teams

Gebruiken AI verantwoord, controleren uitkomsten en melden risico’s en vragen.

Hoe Easy Academy uw organisatie helpt

Easy Academy helpt organisaties om AI-bewustzijn te vergroten, AI-geletterdheid te ontwikkelen, AI verantwoord in te zetten en praktisch toe te passen in dagelijkse werkzaamheden. Onze trainingen zijn praktijkgericht, zonder technische voorkennis en ook in-company beschikbaar.

Trainer presenteert aan een groep bij een scherm met het Easy Academy-logo en AI

AI-geletterdheid

Begrijp AI en leer het verantwoord gebruiken, inclusief aandacht voor de AI Act en voorbereiding op het EXIN-examen.

Bekijk de training
Man denkt na bij een scherm met AI-tools

AI Fundamentals

Leer werken met ChatGPT, Copilot en Claude en pas AI direct toe in uw werk.

Bekijk de training
Trainer bespreekt AI in de praktijk bij een scherm met strategie, tools, prompting en toepassing

AI Learning Journey

Een opleidingstraject voor uw organisatie, van AI-bewustwording tot strategische AI-integratie.

Bekijk het traject

Ontdek welke AI-training bij uw organisatie past

Veelgestelde vragen over de AI Act en AI-geletterdheid

Is een training of certificaat verplicht?

De AI Act schrijft geen specifieke training of certificaat voor. Organisaties bepalen zelf welke maatregelen passend zijn. Een training is wel een veelgebruikte en zichtbare manier om medewerkers kennis te geven.

Voor welke medewerkers is AI-geletterdheid relevant?

Voor medewerkers en anderen die namens de organisatie met AI werken. Wat zij moeten weten, hangt af van hun rol en van de manier waarop zij AI gebruiken.

Hoe groot moet onze aanpak zijn?

Dat hangt af van onder meer de omvang van de organisatie, de rol van medewerkers en de toepassingen van AI. Controleer bij twijfel de actuele tekst of vraag juridisch advies.

Is AI-geletterdheid een zaak van de IT-afdeling?

Nee. Het raakt directie, HR, compliance en alle medewerkers die met AI werken. IT kan helpen bij overzicht en beveiliging, maar de kennis moet in de hele organisatie zitten.

Regel AI-geletterdheid in uw organisatie

Vertel ons hoe uw medewerkers nu met AI werken. Wij denken graag met u mee over een passende training. Wij reageren binnen één werkdag.

Bespreek een AI-training voor uw medewerkers Bekijk onze AI-trainingen